Meest gestelde vragen over zorgverzekeringen

Iedereen die in Nederland woont of werkt, moet een basisverzekering afsluiten. Je verzekert je daarmee voor zorg uit het basispakket. Denk aan de huisarts, het ziekenhuis, de psychiater en de apotheek. De overheid stelt vast wat er in het basispakket van de zorgverzekering zit. Ben je benieuwd naar hoe de Nederlandse zorgverzekering is opgebouwd, kijkt je dan eens naar dit filmpje.

Met een aanvullende verzekering kan je je extra verzekeren voor kosten die de basisverzekering niet vergoedt. Dit is niet verplicht.

Er zijn geen grote wijzigingen in de dekking van het basispakket. Wel nieuw in 2026:

Meer hulp bij stoppen met roken
Vanaf 2026 krijg je vanuit de basisverzekering meer hulp bij stoppen met roken. Je mag straks drie keer per jaar meedoen aan een stoppen-met-rokenprogramma, in plaats van één keer per jaar. Dit maakt het gemakkelijker om snel hulp te krijgen als het toch niet lukt om te stoppen.
De slagingskans van stoppen met roken is hierdoor bewezen hoger. Veel mensen zijn hierdoor ook na 1 jaar nog steeds succesvol gestopt.

Vergoeding langdurige oefentherapie bij ernstige reuma
De vergoeding van langdurige oefentherapie voor mensen met axiale spondyloartritis, een reuma-aandoening die zich kenmerkt door klachten aan je bekken en wervelkolom, zit nu definitief in het basispakket. In 2019 werd deze vergoeding al voorwaardelijk toegelaten. De oefentherapie blijkt nu bewezen effectief.

Geen eigen risico bij meekijkconsult en meedenkadvies
Het verplichte eigen risico verdwijnt voor het meekijkconsult en meedenkadvies. Hieronder valt ook het verkennend gesprek in de ggz. Bij een meekijkconsult en meedenkadvies kan een (huis)arts advies vragen aan een zorgverlener. Zo kan al eerder afgestemd worden wat jij als patiënt nodig hebt. Het doel is om patiënten zo snel mogelijk de juiste zorg te verlenen, én om de druk op de zorg te verlagen.

De stijging wordt veroorzaakt door de hogere loonkosten van de zorgmedewerkers, de toenemende zorgvraag door de vergrijzing en de nieuwe technologische ontwikkelingen. Verzekeraars hebben helaas nog maar weinig mogelijkheden om de premie lager te houden. Zij hebben voorgaande jaren hiervoor de reserves ingezet, maar deze zijn inmiddels behoorlijk geslonken. Hier wordt dat nog verder toegelicht.

Zorgverzekeraars mogen zelf bepalen of ze korting geven op de aanvullende verzekering. Dus een collectieve regeling kan voor de aanvullende- en tandartsverzekering nog steeds voordeel geven.

Op Prinsjesdag wordt onder meer het eigen risico van de zorgverzekering bekend gemaakt. Het eigen risico wordt door de overheid vastgesteld en niet door de zorgverzekeraars. Ook in 2026 blijft het eigen risico 385 euro.
De geplande halvering van het eigen risico per 2027 is van de baan, omdat het wetsvoorstel onvoldoende politieke steun heeft en waarschijnlijk niet doorgaat.

De premies van de zorgverzekering 2026 zijn op 12 november bekend gemaakt.

Verzekeraars zijn verplicht de premie voor het nieuwe jaar uiterlijk op 12 november bekend te maken. Dat is dan ook de uiterlijke datum waarop de verzekerden van hun nieuwe premie op de hoogte moeten zijn gebracht.

De meeste verzekeraars maken hun nieuwe premie en voorwaarden voor de basisverzekering op 12 november bekend. De premies van aanvullende pakketten volgen vaak een paar dagen later. Het kan daarom enkele dagen duren voordat een zorgvergelijker al deze informatie heeft verwerkt en getest. Zodra alles compleet en getest is, worden de premies en voorwaarden van de zorgverzekeraars beschikbaar in de vergelijkers.

Je kan je huidige zorgverzekering opzeggen tot en met 31 december. Je kan overstappen naar een andere zorgverzekering vanaf 12 november tot en met januari. De nieuwe verzekering gaat dan in op 1 januari van het nieuwe jaar.

Je mag in januari jouw zorgverzekering niet meer opzeggen. En mag je jouw basisverzekering en eigen risico niet meer wijzigen. Maar bij een aantal verzekeraars mag je tot 1 februari wel jouw aanvullende- en/of tandartsverzekering wijzigen. De wijziging moet dan wel uiterlijk op 31 januari door de verzekeraar zijn ontvangen.

Bij een naturapolis krijg je alleen volledige vergoeding bij gecontracteerde zorgverleners.
Bij een combinatiepolis heb je voor veel zorg vrije keuze, maar voor bepaalde zorg alleen bij gecontracteerde zorgverleners.
Ga je naar een niet gecontracteerde zorgverlener? Dat kan, maar dan vergoedt de verzekeraar vaak maar 75 tot 80 procent van de kosten. Bij sommige polissen zelfs maar 50 tot 60 procent. Door de beperktere vrije zorgkeuze is een naturapolis altijd goedkoper dan een combinatiepolis bij dezelfde verzekeraar.
Laat je in ieder geval altijd goed voorlichten.

Met een naturapolis kan je zelf kiezen uit gecontracteerde zorgaanbieders. Wil je naar een zorgaanbieder waarmee jouw zorgverzekeraar geen contract heeft gesloten? Dat kan, maar dan betaal je een deel van de kosten zelf. In jouw polis staat hoe hoog de vergoeding is.

Kijk ook eens naar dit filmpje.

Bij een combinatiepolis heb je voor de meeste zorgverleners een vrije zorgkeuze. Dat betekent dat je meestal behoorlijk wat vrijheid hebt bij het kiezen van zorgverleners, maar bekijk de voorwaarden goed. Het kan namelijk voorkomen dat je bij een bepaalde zorgverlener moet bijbetalen; dat gaat dan vooral over GGZ en Wijkverpleging. Vraag het altijd na bij uw adviseur.

Een combinatiepolis is over het algemeen iets duurder dan een naturapolis.

Als je naar een zorgverlener gaat waar jouw zorgverzekeraar geen contract mee heeft afgesloten, dan bestaat de kans dat je een deel van de rekening zelf moet betalen.

Eigen bijdrage en eigen risico zijn verschillende dingen. Het verplichte eigen risico geldt voor de meeste zorg in het basispakket. Voor sommige zorg wordt een eigen bijdrage gevraagd. Dit kan een vast bedrag zijn of een percentage van de kosten. Bijvoorbeeld voor orthopedische schoenen, hoortoestellen en ziekenvervoer.
Hier wordt het verschil nog eens nader toegelicht.

Het verplicht eigen risico blijft in 2026 € 385,-. Het eigen risico kan (meestal in stappen van € 100,-) verhoogd worden tot € 885,-. Hiermee wordt de te betalen maandpremie lager.

Het is niet mogelijk het eigen risico af te kopen.

Je betaalt geen eigen risico voor een bezoek aan de huisarts of een medische handeling door een huisarts. Medicijnen en bijvoorbeeld (bloed)onderzoek die de huisarts voorschrijft, vallen wel onder het eigen risico.

Ook voor een bezoek aan de huisartsenpost is geen eigen risico verschuldigd. Wel wanneer die bijvoorbeeld medicijnen of een (bloed)onderzoek voorschrijft.

Je betaalt een eigen risico voor medicijnen die in de basisverzekering zitten. Dit eigen risico betaal je naast een mogelijke eigen bijdrage voor medicijnen. Op de website www.medicijnkosten.nl kan je informatie vinden over de vergoeding van geneesmiddelen. Je kan hier onder meer nalezen:

•  of jouw medicijn in het basispakket van de zorgverzekering zit;
•  welke kosten meetellen voor jouw eigen risico;
•  wat eventueel jouw eigen bijdrage is;
•  of er een goedkoper medicijn is dat je wel helemaal krijgt vergoed.

Voor een bezoek aan de spoedeisende hulp geldt het eigen risico.

Voor wijkverpleging hoef je geen eigen risico of eigen bijdrage te betalen. Dit wordt volledig vergoed door de basisverzekering. Let wel goed op of de door jou gewenste wijkverpleging is gecontracteerd door jouw verzekeraar.

Bij (vrijwel) alle verzekeraars is het mogelijk om het eigen risico in termijnen te voldoen. Bij de meeste verzekeraars kan je dit ook vooruit betalen, nog voordat je bij een zorgverlener bent geweest. Blijk je toch geen of weinig zorg nodig te hebben gehad, dan krijgt je het (niet gebruikte deel van) het eigen risico weer terug. Het vooruitbetalen van het eigen risico moet je wel aanvragen vóór 1 februari. Het eigen risico wordt dan in 10 maandelijkse termijnen van je rekening afgeschreven.

Fysiotherapie is voor een deel opgenomen in het basispakket. Wat er vergoed wordt hangt af van jouw leeftijd en de reden waarom de fysiotherapie noodzakelijk is. In hoofdlijnen is het als volgt geregeld:
Jongeren tot 18 jaar krijgen de eerste 9 behandelingen voor fysiotherapie en oefentherapie vergoed. Indien deze behandelingen niet het gewenste resultaat hebben, dan vergoedt de zorgverzekeraar eventueel meer behandelingen (max. 9).

Voor patiënten van 18 jaar en ouder met een chronische aandoening wordt fysiotherapie en oefentherapie vergoed vanaf de 21e behandeling. Je betaalt de eerste 20 behandelingen dus zelf. Deze 20 behandelingen gelden per aandoening en niet per kalenderjaar. Heb je een aanvullende verzekering met daarin een (nog niet gebruikte) fysiovergoeding? Dan kan je die aanwenden om (een deel) van de 1e twintig behandelingen mee te betalen. Je behandelaar weet of jouw aandoening valt onder deze vergoeding.

Benieuwd naar wat de overheid zegt over fysiotherapie en oefentherapie in het basispakket? Klik hier.
De lijst met chronische aandoeningen die in aanmerking komen voor vergoeding vanuit de basisverzekering vindt u hier.

Ja, kinderen moeten ook een zorgverzekering afsluiten. Dus als je kindje eenmaal geboren is, moet je die aanmelden bij jouw verzekeraar. Het kindje kan worden bijgeschreven op de polis van een de ouders. De aanvullende dekking van de verzekerde ouder is ook voor het kind van toepassing. Het is verstandig om je kindje op de polis bij de hoogst verzekerde ouder te laten bijschrijven. De aanmelding moet binnen 4 maanden zijn geregeld.

Behoudens enkele uitzonderingen, wordt orthodontie (de beugel) voor minderjarigen niet vergoed uit de basisverzekering. Veel verzekeraars bieden hiervoor een budget binnen hun aanvullende (tandarts)verzekering. De hoogte van het budget is niet bij iedere verzekeraar gelijk en afhankelijk van het gekozen pakket.
Het is belangrijk bij de orthodontist na te gaan (via een offerte) hoeveel de hele behandeling gaat kosten. Verzekeraars willen ook altijd een offerte zien, voordat ze akkoord gaan en overgaan tot betaling.
Let op! Houd er rekening mee dat de meeste verzekeraars, zeker bij hoge dekkingen, een medische selectie of wachttijd hanteren. Veel verzekeraars hanteren een jaar wachttijd. Je dient dan eerst een jaar verzekerd te zijn voor orthodontie voordat je de kosten vergoed krijgt.

Een kunstgebit wordt één keer per 5 jaar voor 75% vergoed uit de basisverzekering. Dat betekent dus dat je, naast het eigen risico, 25% van de kosten zelf moet betalen. Moet een kunst- of klikgebit worden gerepareerd of opnieuw passend worden gemaakt (rebasen), dan wordt dit voor 90% vergoed door de basisverzekering. De overige 10% is je eigen bijdrage. Het is mogelijk om de eigen bijdrage voor een kunstgebit vergoed te krijgen via een aanvullende- of tandartsverzekering.

Let op: Als je een natura basisverzekering hebt, moet je naar een gecontracteerde zorgverlener. Niet iedere tandarts of tandprotheticus is gecontracteerd.

Wanneer een nieuwe heup is geadviseerd door de specialist en de verzekeraar hiervoor akkoord heeft gegeven, wordt de operatie vergoed uit de basisverzekering. Wel betaal je hiervoor het eigen risico.

Hulpmiddelen die nodig zijn voor behandeling, verpleging, revalidatie of verzorging worden vergoed uit het basispakket. Dit geldt niet meer voor eenvoudige loopmiddelen, zoals krukken of een rollator. Als je blijvend hulpmiddelen nodig hebt, bijvoorbeeld vanwege een handicap, dan krijg je deze meestal van jouw gemeente.

TIP: Als je rekening niet volledig wordt vergoed, kan het niet-vergoede deel mogelijk in de aangifte Inkomstenbelasting (IB) worden opgenomen. Zie vraag “Kan ik zorgkosten via de aangifte inkomstenbelasting aftrekken?” voor meer informatie.

Je krijgt ziekenvervoer vergoed uit het basispakket van de zorgverzekering. Het moet dan wel gaan om medisch noodzakelijk vervoer. Soms betaal je een eigen bijdrage afhankelijk van het soort vervoer. Kijk in je polis of je zelf de vervoerder mag kiezen.

Alternatieve geneeswijzen en -middelen worden vergoed uit sommige aanvullende verzekeringen tot een maximum per jaar en een maximum per dag of sessie.

Normaal gesproken wordt dit niet uit het basispakket vergoed. Dit geldt alleen voor speciale lenzen of bijzondere optische hulpmiddelen zoals een telescoopbril, ptosisbril of verrekijkerloep. En dan alleen met een medische indicatie. Voor een gewone bril of lenzen zijn de kosten voor eigen rekening Als je een aanvullende dekking hebt afgesloten waar een brilvergoeding in is opgenomen, dan kan je dat hiervoor gebruiken.

Hoortoestellen worden onder voorwaarden vergoed uit de basisverzekering. Zo moet er bijvoorbeeld een minimaal gehoorverlies zijn van 35 decibel (dB). Er vindt geen volledige vergoeding plaats uit de basisverzekering. Deze is maximaal 75%. De overige 25% is eigen bijdrage. Er bestaan aanvullende verzekeringen die deze eigen bijdrage geheel of gedeeltelijk vergoeden.
Verwar deze eigen bijdrage niet met het eigen risico. Je betaalt eerst je eigen bijdrage. En voor het bedrag dat wordt vergoed betaal je eerst je eigen risico.

Voorbeeld:
Je koopt op advies van de audicien een hoortoestel van € 900
Vervolgens stuur je de nota naar jouw verzekeraar

• Je betaalt eerst een eigen bijdrage van 25%, dat komt neer op € 900 x 25% = € 225.
• Er blijft nu € 675 over
  Stel, je hebt nog geen gebruik gemaakt van je eigen risico. We gaan er in dit voorbeeld van uit dat je alleen voor het verplichte eigen risico van € 385 hebt gekozen
• Van de resterende € 675 gaat eerst nog die € 385 af. Er blijft nu nog over € 675 – € 385 = € 290

Wat betaal je zelf?
Eigen bijdrage: € 225
Eigen risico: € 385
Totaal uit eigen zak: € 610

De resterende € 290 wordt betaald door de verzekeraar.

Vanaf het moment dat je 18 jaar wordt, ben je niet meer gratis meeverzekerd met jouw ouders. Vanaf dat moment heb je de gelegenheid om een eigen zorgverzekering af te sluiten of bij je huidige verzekeraar van pakketten te wisselen. Uiterlijk een maand na de 18e verjaardag moet dit geregeld zijn. De ingangsdatum is altijd de eerste van de maand na je verjaardag.

Jongeren hebben meestal niet zoveel zorg nodig en hebben meestal genoeg aan een basisverzekering met verhoogd eigen risico, zonder aanvullende verzekeringen. Dit verschilt uiteraard per situatie. Veel jongeren kiezen ervoor om zich bij dezelfde verzekeringsmaatschappij als hun ouders te verzekeren. Dit hoeft niet altijd de beste optie te zijn. Het is dan ook verstandig om de verschillende zorgverzekeringen met elkaar te vergelijken.

Let op, als je niets aangeeft bij de verzekeraar, krijg je automatisch de aanvullende pakketten die je ouder(s) ook hebben. Dit kan behoorlijk in de papieren lopen. En dat terwijl je die aanvullende dekkingen misschien helemaal niet nodig hebt.

Iedere zorgverzekeraar is wettelijk verplicht jou te accepteren voor de basisverzekering. Je mag dus nooit geweigerd worden, ongeacht je leeftijd of gezondheidssituatie. De verzekeraar mag je wel weigeren voor een aanvullende verzekering. De meeste verzekeraars kennen echter voor de meeste van hun aanvullende verzekeringen geen acceptatievragen.

Overstappen naar een andere verzekeraar is niet mogelijk als je een premie-achterstand hebt bij jouw huidige verzekeraar. Het is niet toegestaan om een zorgverzekering op te zeggen wanneer je de verschuldigde premies (nog) niet hebt betaald. Je huidige zorgverzekering loopt gewoon door waarbij je het recht op medische zorg behoudt.

Verzekeraars vragen geen extra vergoeding wanneer je vertrekt of als nieuwe klant aanmeldt.

Nog openstaande eigen risico betalingen moet je uiteraard nog wel voldoen aan de oude verzekeraar, maar dit staat een overstap niet in de weg.

Het is mogelijk om te veranderen van zorgverzekering tijdens een lopende behandeling in het ziekenhuis of de ggz. Voor die behandeling gelden de polisvoorwaarden van de verzekeraar waar je verzekerd was bij de start van de behandeling. Ben je van plan over te stappen en ben je onder behandeling? Geef dit altijd aan bij jouw adviseur. Die kan je hier meer over vertellen.

Voor medicijnen hanteren zorgverzekeraars een preferentiebeleid. Een preferentiebeleid betekent dat voor ieder medicijn de zorgverzekeraar een voorkeursmedicijn kiest binnen een groep medicijnen met dezelfde werkzame stof. Iedere zorgverzekeraar heeft een eigen beleid. Als je overstapt naar een andere zorgverzekeraar kan dit als gevolg hebben dat je een ander medicijn krijgt geleverd. En dat je niet zomaar jouw oude medicijn geleverd krijgt. Informeer vooraf over het preferentiebeleid van de andere zorgverzekeraar. Laat je bij jouw keuze niet alleen leiden door de premie.

Afhankelijk van onder meer jouw inkomen, wordt bepaald of je recht hebt op zorgtoeslag. De hoogte van de (maximale) toeslag wordt ieder jaar opnieuw vastgesteld. Wil je weten of je in aanmerking komt voor zorgtoeslag? Kijk voor meer informatie op de site van de belastingdienst.

Onder voorwaarden is het mogelijk bepaalde zorgkosten af te trekken in de aangifte inkomstenbelasting. Soms mag je ook de kosten aftrekken die je voor anderen maakt. Kijk voor meer informatie op deze pagina van de Belastingdienst.

Het is niet mogelijk om de basisverzekering stop te zetten. Ook niet als je de premie niet kunt betalen. De basisverzekering is wettelijk verplicht. Het afnemen van een aanvullende zorgverzekering is wel vrijwillig en dus niet verplicht.

De premie voor de basisverzekering staat los van jouw gezondheidssituatie. Hiervoor mag de verzekeraar geen extra premie vragen. Dit is wettelijk zo vastgelegd.

Het is zeker mogelijk om te besparen op je zorgverzekering. Een van de eerste dingen die je moet bedenken is dat een besparing op de zorgverzekering nooit mag leiden tot hogere kosten dan nodig wanneer je een beroep moet doen op je zorgverzekering. Kies dus altijd de voor jou best passende zorgverzekering:

• Bedenk welke zorg je echt nodig hebt. Waar maak je nu veel gebruik van? Of waar ga je veel gebruik van maken? Past je huidige zorgverzekering nog bij wat je nodig hebt? Als je dit weet, kun je gericht zoeken naar de juiste zorgverzekering.
• Als je weet welke zorg belangrijk voor je is, kijk dan of je die aanvullend kan verzekeren. Er bestaan diverse aanvullende verzekeringen. Richt je niet alleen op de premie en benodigde aanvullende zorg. Zorg ervoor dat je de juiste beslissing neemt, zodat je later niet voor verrassingen komt te staan met behandelaars die niet jouw voorkeur hebben of onverwacht hoge kosten rekenen.
• Vraag advies aan een van onze adviseurs. Zij kunnen je helpen de beste zorgverzekering te kiezen met vragen die zij stellen. Wij zijn bereikbaar van maandag tot en met vrijdag van 8.30 tot 17.00 uur op telefoonnummer 088 – 12 10 222.

Kijk hier voor een aantal tips om toch een (kleine) besparing te kunnen realiseren.